Η ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΗ ΠΡΕΜΙΕΡΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΤΟΥ ΛΑΚΗ ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ

Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 6 Σεπτεμβρίου 2010

Υμνος στη Λέσβο και στον νόστο

Του ΣΤΡΑΤΗ ΜΠΑΛΑΣΚΑ

 

Σαν θεόρατη νυχτερίδα κρεμόταν ο αστερισμός της Κασσιόπης το Σαββάτο το βράδυ πάνω από την κινηματογραφική οθόνη που στήθηκε στην αυλή του ελαιοτριβείου -και μουσείου πλέον- «Βρανά» στον Παπάδο της Γέρας.

 

Δυο χιλιάδες άνθρωποι έτρεξαν στην εκδήλωση που οργάνωσε η εταιρεία «Αρχιπέλαγος», ψυχή της οποίας είναι ο Νίκος Σηφουνάκης Και ήταν, την όμορφη αυτή λεσβιακή βραδιά, από τις λίγες φορές που ο αιώνιος αστερισμός πρέπει να ένιωσε να απειλείται. Αυτή τη φορά, από την κινηματογραφική μορφή ενός φτωχού φωτογράφου στην αυλή του Αγίου Θεράποντα, του ήρωα «Νυχτερίδα» της ταινίας «Ταξίδι στη Μυτιλήνη», που ερμήνευσε ο ηθοποιός Χρήστος Χατζηπαναγιώτης. Της νέας ταινίας του Λάκη Παπαστάθη, που πρωτοπαίχτηκε τιμής ένεκεν στο γενέθλιο τόπο του σκηνοθέτη.

Και έσπευσαν στο ανακαινισμένο λιοτρίβι περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι (1.600 ήταν οι στημένες καρέκλες), χειροκροτώντας θερμά έναν ύμνο στην έννοια της επιστροφής. Ταυτόχρονα και ύμνο στη Μυτιλήνη, που πέρασε και «διενεμήθη» σε όσους έμειναν στο νησί -σαν τα ρούχα του μακαρίτη, αλλά και της ετοιμοθάνατης στην ταινία. Ή μάλλον σε όσους δεν έφυγαν ακόμα.

«Ο μεγαλύτερος θερινός κινηματογράφος, το "Σινέ Βρανά"», έτσι ονομάστηκε το εγχείρημα της εταιρείας «Αρχιπέλαγος», που έχει δημιουργήσει και λειτουργεί το μοναδικό αυτό χώρο πολιτισμού-ελαιοτριβείο του παππού του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη. Ηταν πραγματικά ο χώρος που περισσότερο απ' όλους ταίριαζε να φιλοξενήσει την πρεμιέρα της ταινίας του Παπαστάθη. Με τους πιτσιρικάδες του χωριού στα γύρω ντουβάρια, τη μυρωδιά του γερανιού και του γιασεμιού ανάκατη με αυτή της γης, θύμιζε το «Σαπφώ», το «Παλλάς», αλλά και τη «Δροσιά» και τη «Νίκη», τους θερινούς κινηματογράφους της Μυτιλήνης μισό αιώνα πριν. Κι ετούτο το πραγματικό και ταυτόχρονα και επινοημένο χαρακτηριστικό της ταινίας και συνάμα και του τόπου, ήταν τα δύο βασικά στοιχεία της ταινίας, σύμφωνα με τον κριτικό του κινηματογράφου Γιάννη Μπακογιαννόπουλο, που προλόγισε το
«Ταξίδι στη Μυτιλήνη».

Οπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο κ. Μπακογιαννόπουλος, «ο σκηνοθέτης χτίζει μια κιβωτό μνήμης. Οχι ταριχευμένη, αλλά ζωντανή».

«Τιμή για τη Λέσβο και το Αιγαίο», χαρακτήρισε ο υφυπουργός Μεταφορών, Υποδομών και Δικτύων, Νίκος Σηφουνάκης, το γεγονός της πρώτης προβολής της ταινίας στη Λέσβο. Ο υφυπουργός, ψυχή της εταιρείας «Αρχιπέλαγος», θυμήθηκε τις μέρες του στην ΕΡΤ, όταν γνώρισε τον Λάκη Παπαστάθη και την αγωνία του για κάθε δημιούργημά του. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί σε δύο έννοιες που πηγάζουν από την ταινία: το συναίσθημα και την αναπόληση.

«Μεγάλο δημιουργό» χαρακτήρισε τον Λάκη Παπαστάθη ο ποιητής και στιχουργός Λευτέρης Παπαδόπουλος, αντιπρόεδρος της εταιρείας «Αρχιπέλαγος», υποδεχόμενος τον σκηνοθέτη αντί του απουσιάζοντος για λόγους υγείας προέδρου της, Νίκου Κούνδουρου.

«Απροετοίμαστος για τόση συγκίνηση», δήλωσε ανεβαίνοντας στο βήμα ο σκηνοθέτης της ταινίας, Λάκης Παπαστάθης. Κάλεσε δίπλα του παρόντες συμμέτοχους στη δημιουργία της ταινίας, τη μοντέζ Ιωάννα Σπηλιοπούλου και τους ηθοποιούς Μπάμπη Αλατζά, Μυρτώ Παράσχη και Χρήστο Χατζηπαναγιώτη, και χαιρέτησε τους συμμαθητές του στο 2ο Γυμνάσιο Αρένων Μυτιλήνης και τους δεκάδες ερασιτέχνες ηθοποιούς θεατρικών ομάδων της Μυτιλήνης, που βοήθησαν στα γυρίσματα της ταινίας. Ας σημειωθεί εδώ πως, παρουσιάζοντας τον Χρήστο Χατζημαναγιώτη, εξήρε το ταλέντο του διακρίνοντας στο πρόσωπό του την ικανότητα του ηθοποιού που γνωρίζει να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο χαρακτήρες. Του συγκροτημένα κωμικού και του τραγικού-μοιραίου προσώπου.

Και μετά τα φώτα έσβησαν και πλημμύρισαν νου και καρδιά οι εικόνες του κινηματογραφιστή από το Παρίσι που επιστρέφει στη Μυτιλήνη, εικόνες μέσα από την κάμερα με την οποία καταγράφει, πότε σαν ντοκιμαντέρ και πότε δραματικά, μνήμες και συναισθήματα του παρόντος.

Αργά τα μεσάνυχτα του Σαββάτου και όταν οι τίτλοι του τέλους στο «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» έπεσαν, μέσα από ένα ποτήρι ούζο στο Πέραμα, τα αστέρια της Κασσιόπης ξαναβρήκαν τη λάμψη τους. *

Συγκίνηση για το «Ταξίδι»

TA NEA

Αποστολή: Δάφνη Κοντοδήµα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 6 Σεπτεμβρίου 2010

Περίπου 1.800 θεατές παρακολούθησαν την κινηµατογραφική πρεµιέρα του Λάκη Παπαστάθη στο κατάµεστο Ελαιοτριβείο - Μουσείο Βρανά στη Λέσβο.

Η ιστορία και οι άνθρωποι της Λέσβου ήταν οι πρωταγωνιστές στην πρεµιέρα της ταινίας «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» του Λάκη Παπαστάθη. Στον υπαίθριο κινηµατογράφο που στήθηκε στο Ελαιοτριβείο - Μουσείο Βρανά της εταιρείας Αρχιπέλαγος, οι 1.800 ντόπιοι και επισκέπτες του νησιού παρακολούθησαν την επιστροφή ενός κινηµατογραφιστή στον γενέθλιο τόπο του. Οι µνήµες του ήρωα ζωντάνεψαν στο βιοµηχανικό µνηµείο και χώρο πολιτισµού στον κόλπο της Γέρας.

Οικογένειες, νέοι και µεγαλύτεροι, καθισµένοι ή όρθιοι κατέκλυσαν τον υπαίθριο χώρο του ιστορικού ελαιοτριβείου του παππού τού Ελύτη. Στη Λέσβο µιλούσαν για τη «σηµαντική βραδιά κατά την οποία µια ταινία γυρισµένη στη Μυτιλήνη προβλήθηκε στο ιστορικό µνηµείο του νησιού».

«Το σηµαντικό γεγονός είναι, πέρα από την ταινία του Λάκη Παπαστάθη, το καταπληκτικό µουσείο που πριν από 3-4 χρόνια ήταν γεµάτο χώµατα και τούβλα και σήµερα είναι ένα κόσµηµα» είπε ο ποιητής, δηµοσιογράφος και αντιπρόεδρος της εταιρείας Αρχιπέλαγος, Λευτέρης Παπαδόπουλος.

«Είναι τιµή για τη Λέσβο που ο Λάκης Παπαστάθης θέλησε να γίνει η προβολή σ’ αυτό το µνηµείο της βιοµηχανικής επανάστασης της Λέσβου, όπου υπάρχει ακόµα η σκιά του Οδυσσέα Ελύτη» σχολίασε ο αρχιτέκτων και υφυπουργός Μεταφορών Νίκος Σηφουνάκης, µέλος της εταιρείας Αρχιπέλαγος.

Για τον «λαϊκό πολιτισµό που λειτούργησε ουσιαστικά στο έργο του Παπαστάθη» έκανε λόγο ο κριτικός κινηµατογράφου Γιάννης Μπακογιαννόπουλος. «Με τους ανθρώπους, την ιστορία, τους διαχρονικούς µύθους του Ελληνισµού θέλησε να χτίσει µια κιβωτό της παράδοσης, της µνήµης όχι ταριχευµένη αλλά ζωντανή».

Τους παλιούς συµµαθητές του από το 2ο Γυµνάσιο Αρρένων Μυτιλήνης αναζητούσε στο πλήθος ο Λάκης Παπαστάθης, καθώς µιλούσε για το εργοστάσιο ελαιουργίας του πατέρα του στο Πέραµα. «Οι ήρωες της ταινίας έχουν κάτι από την ψυχή µου» έλεγε στα «ΝΕΑ» ο βραβευµένος σκηνοθέτης.

Στο νοσταλγικό κινηµατογραφικό «Ταξίδι στη Μυτιλήνη», ο Κώστας (Νικόλας Παπαγιάννης) επιστρέφει στη γενέτειρά του έπειτα από είκοσι χρόνια, αφού κληρονοµεί το πατρικό του σπίτι. Εκεί θα συναντήσει τον θείο του (Δηµήτρης Καταλειφός), τον παλιό του έρωτα την Ελένη (Λουκία Μιχαλοπούλου), ανθρώπους που σηµάδεψαν τη ζωή του. Θα θυµηθεί τις βόλτες στο ποδήλατο µε τον πατέρα του, τον φωτογράφο µε το παρατσούκλι «Νυχτερίδας» (Χρήστος Χατζηπαναγιώτης).

Οι θεατές παρακολουθούν εικόνες του χθες και του σήµερα, σε ασπρόµαυρο και έγχρωµο φιλµ, µέσα από τα µάτια ή την κάµερα του αφηγητή - ήρωα. Το πρόσωπό του φαίνεται µόνο στην τελευταία σκηνή της ταινίας. Οταν ανοίγει το παράθυρο του σπιτιού και ξεπροβάλλει το λιµάνι, µε το φως να λούζει τον χώρο.

Την πρεµιέρα της ταινίας παρακολούθησαν µεταξύ των άλλων οι Τίτος Πατρίκιος, Ρούλα Σιφναίου, Αγγελος Δεληβορριάς, Ειρήνη Γερουλάνου, Πλάτων Μαυροµούστακος, Γιώργος Λιόντος, Μάγια Τσόκλη, Παύλος Βογιατζής (νοµάρχης Λέσβου), Πάρις Τσάτρας (πρύτανης Πανεπιστηµίου Αιγαίου) και οι ηθοποιοί Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, Μπάµπης Αλατζάς, Μυρτώ Παράσχη, Βίκυ Σταυροπούλου.



Από την ατµοκίνηση στον πολιτισµό

Οι µηχανές στο ατµοκίνητο ελαιοτριβείο του Νικoλάου Βρανά στον Παπάδο της Λέσβου – που λειτουργούσε από το 1887 – έσβησαν πριν από τριάντα χρόνια. Το βιοµηχανικό συγκρότηµα, χάρη στη φροντίδα της εταιρείας Αρχιπέλαγος, αναπαλαιώθηκε και λειτουργεί σήµερα ως µουσείο και χώρος πολιτισµού. Ο µηχανολογικός εξοπλισµός τέθηκε σε λειτουργία ώστε να ενηµερώνονται οι επισκέπτες για τη διαδικασία παραγωγής λαδιού. Εκεί φιλοξενείται και το αρχείο µε 112 βιβλία όπου είναι καταγεγραµµένοι οι «ύποπτοι» – οφειλέτες και το πελατολόγιο. Στον χώρο αυτό πραγµατοποιήθηκε χθες και η συναυλία της κοµπανίας του «Αναγνωστηρίου» της Αγιάσου µε τραγούδια και χορούς της Λέσβου και της Μικράς Ασίας.

«Ταξίδι στη Μυτιλήνη» με 1.800 θεατές

Συγκίνηση στην πρεμιέρα της ταινίας του Λάκη Παπαστάθη στο Ελαιοτριβείο - Μουσείο Βρανά

ΕΘΝΟΣ, 6 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Σου κόβει την ανάσα ο κόλπος της Γέρας. Ετσι γαλήνιος και μεγαλοπρεπής όπως απλώνεται στη διαδρομή από την πόλη της Μυτιλήνης προς το νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού. Απόγευμα Σαββάτου απολαμβάνουμε τη διαδρομή με το φως του ήλιου που καίει ακόμα στο φινάλε του καλοκαιριού. Φτάνοντας στο αναστηλωμένο ελαιοτριβείο του παππού του Οδυσσέα Ελύτη στο χωριό του Παπάδου, χαιρόμαστε μια βόλτα στο παρελθόν πριν μας κερδίσει ολοκληρωτικά η πλακόστρωτη αυλή με τις ελιές και το τετράγωνο σιντριβάνι, γεμάτο τρεχούμενο νερό.


Λοιπόν, εδώ, το βράδυ του Σαββάτου περισσότεροι από 1.500 θεατές μαζεύτηκαν στο θερινό σινεμά του Ελαιοτριβείου - Μουσείου Βρανά της εταιρείας Αρχιπέλαγος για την πρεμιέρα της νέας ταινίας του Λάκη Παπαστάθη, «Ταξίδι στη Μυτιλήνη».


Καρφίτσα δεν έπεφτε στον υπαίθριο χώρο (οι διοργανωτές συνυπολογίζοντας τους καθιστούς και τους όρθιους θεατές εκτιμούν ότι στον χώρο του θερινού κινηματογράφου μαζεύτηκαν κοντά στα 1.800 άτομα), όπου ντόπιοι, επίσημοι και ανεπίσημοι, καθώς και προσκεκλημένοι από την Αθήνα μαζεύτηκαν για να παρακολουθήσουν την τέταρτη μεγάλου μήκους ταινία της φιλμογραφίας του δημιουργού. Εναν φόρο τιμής στις μνήμες της νιότης του, που συνδυάζει το φανταστικό στοιχείο με την προσωπική σφραγίδα της κουλτούρας του, βαθιά επηρεασμένης από την παράδοση της Μυτιλήνης.

Η ιστορία

Βολιώτης στην καταγωγή, αλλά μεγαλωμένος στο νησί της Λέσβου, ο Λάκης Παπαστάθης αφηγείται την ιστορία ενός κινηματογραφιστή που επιστρέφει στην πατρίδα του από το Παρίσι μετά από χρόνια, καθώς μια τραγωδία τον έχει σημαδέψει.

«Ο Παπαστάθης εδώ γνώρισε τον πολιτισμό», είπε ο κριτικός κινηματογράφου Γιάννης Μπακογιαννόπουλος προλογίζοντας την ταινία.

«Σκοπός του είναι να χτίσει μια κιβωτό της παράδοσης, μια κιβωτό της μνήμης, όχι ταριχευμένη αλλά ζωντανή», συνέχισε συμπληρώνοντας: «Εκπληρώνει ένα χρέος στον εαυτό του και στους ανθρώπους που σημάδεψαν τη ζωή του».

Γεγονός σημαντικό για τους κατοίκους του νησιού και «βραδιά συγκίνησης» για τον ίδιο τον σκηνοθέτη -που έζησε τη βιομηχανική επανάσταση της ελαιουργίας από πρώτο χέρι, μια και ο πατέρας του είχε εργοστάσιο στην περιοχή-, η πρεμιέρα του φιλμ συγκέντρωσε γνωστά ονόματα του πολιτισμού - από τον υφυπουργό Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Νίκο Σηφουνάκη, ιδρυτικό μέλος της εταιρείας Αρχιπέλαγος, όπως και τον (ομοίως παρευρισκόμενο) ποιητή Λευτέρη Παπαδόπουλο, τον διευθυντή του μουσείου Μπενάκη, Αγγελο Δεληβοριά και την αναπληρώτρια διευθύντρια του Ειρήνη Γερουλάνου, τον νομάρχη Λέσβου Π. Βογιατζή, τη βουλευτή Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ Μάγια Τσόκλη, τους ηθοποιούς της ταινίας Χρήστο Χατζηπαναγιώτη και Μυρτώ Παράσχη, την ιστορικό Ρούλα Σηφναίου, τον ποιητή Τίτο Πατρίκιο και πολλούς άλλους.

* Ενας χρόνος
Η συναυλία της μουσικής κομπανίας του «Αναγνωστηρίου» της Αγιάσου στη μεγάλη αυλή του Ελαιοτριβείου σφράγισε την Κυριακή έναν χρόνο ζωής για το αναστηλωμένο εργοστάσιο.

Αποστολή: Αντα Δαλιάκα

Σινεµά και νοσταλγία στο παλιό ελαιοτριβείο

Του Παύλου Θ. Κάγιου

Βραβευµένος σε όλα τα έργα του, ο 67χρονος Λάκης Παπαστάθης επανέρχεται µε µια βαθιά βιωµατική ταινία
«Η ταινία µου – λέει ο Λάκης Παπαστάθης που έζησε τα νεανικά του χρόνια στην πρωτεύουσα της Λέσβου – έπρεπε σε κάθε περίπτωση να ξεκινήσει το ταξίδι της προς το κοινό από τη Μυτιλήνη, από τον χώρο στον οποίο γυρίστηκε και στον οποίο αναφέρεται».

Γι’ αυτό και η πρεµιέρα της δίνεται στις 4 Σεπτεµβρίου στο ελαιοτριβείο του παππού του Ελύτη. «Η προβολή αυτή», τονίζει «αποτελεί µια συµβολική ανταπόδοση στους ανθρώπους του τόπου που αγκάλιασαν και στήριξαν µε τρόπο συγκινητικό την προσπάθεια τη δική µου και των συνεργατών µου, καθώς και στους δεκάδες µυτιληνιούς ερασιτέχνες ηθοποιούς οι οποίοι έλαβαν µέρος στην ταινία.

Αποδέχτηκα την πρόταση της Εταιρείας Αρχιπέλαγος να γίνει η παγκόσµια πρεµιέρα του έργου στο Ελαιοτριβείο Βρανά – που η αυλή του µπορεί να µετατραπεί σ’ ένα µαγικό αυτοσχέδιο θερινό σινεµά – γιατί το πανέµορφο αυτό µνηµείο, ιδιαίτερα µετά την αναστήλωσή του, αποτελεί όχι µόνο ένα ζωντανό τεκµήριο του παρελθόντος της Λέσβου αλλά και ένα ευδιάκριτο ίχνος της καταγωγής του Οδυσσέα Ελύτη, ενός οικουµενικού ποιητή που σηµατοδοτεί το απόγειο της µεγάλης πνευµατικής παράδοσης του νησιού».

Κεντρικός ήρωας της ταινίας ο Κώστας (Χρήστος Χατζηπαναγιώτης) που ύστερα από είκοσι χρόνια παραµονής στο Παρίσι αποφασίζει να επιστρέψει στην πατρίδα του τη Μυτιλήνη. Προηγήθηκε τηλεφώνηµα από συµβολαιογράφο του νησιού που τον πληροφορούσε πως κληρονόµησε το οικογενειακό σπίτι. Είχε φύγει από τη Μυτιλήνη στα δεκαοχτώ του για σπουδές κινηµατογράφου στο Παρίσι και δεν είχε ξαναγυρίσει. Ενα βαρύ οικογενειακό ιστορικό τον κρατούσε µακριά.

«Το παρόν και το παρελθόν είναι εξίσου ζωντανά µέσα στη µνήµη και την ψυχή του ήρωα» εξηγεί ο σκηνοθέτης. Τα ζει όλα σα να συµβαίνουν τώρα, όλοι οι νεκροί της οικογένειάς του ξαναβγαίνουν στο φως και ο θεατής βλέπει τη ζωή τους σαν σε ταινία µυθοπλασίας». «Το µεγαλύτερο µέρος της ταινίας είναι υποκειµενικά πλάνα του ανθρώπου που επιστρέφει. Βλέπει τον κόσµο χωρίς ο ίδιος να φαίνεται. Επιπλέον καταγράφει την επιστροφή του µε µια κάµερα που κουβαλάει πάντα µαζί του. Μόνο στην τελευταία σκηνή θα δούµε το πρόσωπό του» συνεχίζει ο Λάκης Παπαστάθης, που το προηγούµενό του φιλµ, «Το µόνον της ζωής του ταξείδιον» για τον Γεώργιο Βιζυηνό, είχε εντυπωσιάσει σηµειώνοντας µια καλή πορεία στους κινηµατογράφους. Επιστρέφοντας ο ήρωας της ταινίας στη γενέθλια γη, «συναντάει όσους έχουν αποµείνει από τους συγγενείς και ξαναθυµάται αυτούς που έχουν φύγει, φαντάζεται και τον εαυτό του µικρό στην ηλικία των δέκα χρόνων, την εποχή δηλαδή που συνέβησαν τα δραµατικά γεγονότα στην οικογένειά του». Ετσι, που, τελικά, «ζώντες και τεθνεώτες να τον κάνουν να ξαναγαπήσει τον τόπο του», συνοψίζει ο σκηνοθέτης.

Είναι και µια προσωπική σας ιστορία αυτό «Το ταξίδι στη Μυτιλήνη»;
Ο νόστος είναι δύσκολος, σχεδόν ανέφικτος, γιατί όλα έχουν αλλάξει.

Η πόλη, οι άνθρωποι, τα σπίτια. Για να αφηγηθείς αυτόν τον δύσκολο νόστο µε ειλικρίνεια και χωρίς µελοδραµατισµούς, πρέπει να βρεις τον τρόπο, τη µορφή, που δεν είναι απλώς το ένδυµα του νοήµατος της αφήγησης αλλά συχνά το ίδιο νόηµα. Η σχέση του ήρωα µε την Ελένη, µια νέα γυναίκα που εργάζεται στο γηροκοµείο Μυτιλήνης, θα του ανοίξει νέους δρόµους για τη ζωή και την τέχνη του.

Γιατί διαλέξατε σύνθετη κινηµατογράφηση αυτού του «νοσταλγικού ταξιδιού»;

Η σπαστή αφήγηση, το µπρος πίσω στον χρόνο, το υποκειµενικό πλάνο, η συχνά ντοκιµαντερίστικη γραφή, οι θεατρικές σκηνές µέσα στο σινεµά και η νοσταλγία της κλασικής µυθοπλασίας µε την οποία ο ήρωας επαναδηµιουργεί το παρελθόν του συνθέτουν τη δοµή του φιλµ, που µε την πολυµορφία του µοιάζει περισσότερο µε σύγχρονη µουσική σύνθεση. Οι ηθοποιοί που ερµηνεύουν το «ανέφικτο ταξίδι του νόστου» σε σενάριο του σκηνοθέτη είναι οι Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, Μαρία Ζορµπά, Δηµήτρης Καταλειφός, Λουκία Μιχαλοπούλου, Νικόλας Παπαγιάννης, Θόδωρος Κατσαδράµης, Χρήστος Στέργιογλου, Υβόννη Μαλτέζου, Μυρτώ Παράσχη, Θάνος Γραµµένος, Νέλη Καρρά, Φωκίων Σπύρογλου, Μπάµπης Αλατζάς, Δηµήτρης Καραµπέτσης. Η φωτογραφία ειναι του Γιώργου Αργυροηλιόπουλου, η µουσική του Γιώργου Παπαδάκη και τα σκηνικά - κοστούµια του Γιώργου Γεωργίου.

ΙΝFΟ

Στη µεγάλη αυλή του Ελαιοτριβείου – Μουσείου Βρανά στον Παπάδο Λέσβου και µε ελεύθερη είσοδο για το κοινό, θα πραγµατοποιηθεί το Σάββατο 4 Σεπτεµβρίου στις 20.30
η πρώτη προβολή της νέας ταινίας «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» του Λάκη Παπαστάθη. Την επόµενη µέρα θα δώσει συναυλία η κοµπανία του «Αναγνωστηρίου» της Αγιάσου


Κάθε ταινία και βραβείο

Ολες οι ταινίες του Λάκη Παπαστάθη – τέσσερις µεγάλου µήκους και µία µικρού – έχουν βραβευτεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πρόκειται για τα «Γράµµατα από την Αµερική» 1972 (µικρού µήκους), «Τον καιρό των Ελλήνων» 1981, «Θεόφιλος» 1987, «Το µόνον της ζωής του ταξείδιον» 2001 και το φετινό «Ταξίδι στη Μυτιλήνη». Είναι βασικός σκηνοθέτης από το 1976 της τηλεοπτικής σειράς ντοκιµαντέρ «Παρασκήνιο». Εχει εκδώσει λογοτεχνικά βιβλία και δοκίµια για τον κινηµατογράφο. Γράφει στις ελληνικές εφηµερίδες κριτικές και κείµενα για την τέχνη.

Το Βήμα, Γιάννης Ζουμπουλάκης

Το ελληνικό σινεμά αντιστέκεται στην κρίση

Είκοσι τέσσερις ταινίες μυθοπλασίας περιλαμβάνει το εγχώριο κινηματογραφικό μενού για την ερχόμενη σεζόν

ΡΕΠΟΡΤΑΖ I.ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ | Αθήνα - Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010

Παρά την οικονομική κρίση των ημερών ο ελληνικός κινηματογράφος δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει και τόσο μεγάλο πρόβλημα. Είκοσι τέσσερις ταινίες μυθοπλασίας (για να μην αναφερθούμε στα ντοκυμαντέρ) βρίσκονται στο ρόστερ για την ερχόμενη χειμερινή σεζόν. Κάποιες από αυτές είναι ήδη ολοκληρωμένες, κάποιες γυρίζονται τώρα και κάποιες βρίσκονται στο στάδιο του μοντάζ.

Εχουμε αναφερθεί στο παρελθόν στην τελευταία ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, στον ασπρόμαυρο (ή μάλλον κατάμαυρο) «Μαχαιροβγάλτη», στο «Γάλα» του Γιώργου Σιούγα , μεταφορά στον κινηματογράφο του θεατρικού θριάμβου του Βασίλη Κατσικονούρη, καθώς επίσης και στα «Οπωροφόρα της Αθήνας» του Νίκου Παναγιωτόπουλου , που βασίζονται στη συλλογή διηγημάτων του ΣωτήρηΔημητρίου. Είναι και οι τρεις έτοιμες και έχουν ήδη εξασφαλίσει διανομή (ODEON, Feelgood Εntertainment). Ολες αυτές οι γυναίκες
Η σχέση χρήματος- ελευθερίας μέσα από τα μάτια μιας κοπέλας εκτυλίσσεται σε «45 m2 », όπως λέγεται η νέα ταινία του Στράτου Τζίτζη, στην οποία μια 23χρονη πωλήτρια ( Εφη Λογγίνου ) αποφασίζει να πιάσει μόνη ένα σπίτι 45 τετραγωνικών μέτρων και να ξεφύγει από την επίβλεψη της μητέρας της. Τρεις νέες γυναίκες ( Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Νικολίτσα Ντρίζη, Κατερίνα Φωτιάδη ), που αγνοούν η μια την ύπαρξη της άλλης μέχρι να συνειδητοποιήσουν τον απρόβλεπτο ρόλο της μοίρας, είναι τα κεντρικά πρόσωπα στις «Τρεις μέρες ευτυχίας» του Δημήτρη Αθανίτη, ενώ το «Αttenbeerg» της ΑθηνάςΡαχήλ Τσαγγάρη, που επίσης έχει εξασφαλίσει διανομή, είναι το πορτρέτο μιας ασυμβίβαστης κοπέλας, η οποία, όπως διαβάζουμε, « ερωτευμένη- ή μήπως όχι; - ανακαλύπτει το σεξ και δοκιμάζει τα όρια της φιλίας ».

Τέλος, με κεντρικούς ήρωες δύο νεαρούς σε ένα άγονο και απομακρυσμένο από τον κόσμο τοπίο της Κρήτης ο «Κόκκινος ουρανός» της Λάγιας Γιούργου ασχολείται με τη δοκιμασία της φιλίας, όταν η ζωή των δύο ηρώων ταράσσεται από (τι άλλο;) την άφιξη μιας κοπέλας (την υποδύεται η φινλανδή ηθοποιός Πίλα Βιτάλα ).

Από την τρέλα της μεγαλούπολης στην ηρεμία της επαρχίας

Ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης και ο μικρός Φωκίων Σπύρογλου στο «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» του Λ. Παπαστάθη

Ο νοσοκομειακός «πληθυσμός», γιατρών, διοικητικών υπαλλήλων, νοσηλευτών και ασθενών, στον τρελό χορό της αθηναϊκής καθημερινότητας είναι το θέμα της ταινίας «Απ΄ τα κόκαλα βγαλμένα» του Σωτήρη Γκορίτσα όπου κεντρικός ήρωας είναι ένας ειδικευόμενος ορθοπαιδικός γιατρός ( Χρήστος Λούλης ) που ξεκινά την καριέρα του στο φανταστικό Γενικό Ορθοπαιδικό Νοσοκομείο «Αγιοι Πάντες», κάπου στις παρυφές της Αθήνας.

Στους «Ιππείς της Πύλου» που σκηνοθέτησε ο ηθοποιός Νίκος Καλογερόπουλος και θα διανεμηθούν από την Οdeon κεντρικό πρόσωπο είναι ένας φημισμένος ηθοποιός (τον υποδύεται ο ίδιος), ο οποίος έχοντας απολέσει όλη του την περιουσία εγκαταλείπει την Αθήνα και αναζητεί «καταφύγιο» στην επονομαζόμενη από τους κατοίκους της Πρότυπη Πολιτεία «Πολυπύλου». Το πλούσιο καστ της ταινίας απαρτίζουν οι Γιώργος Κιμούλης, Ηλίας Λογοθέτης, Αντώνης Καφετζόπουλος κ.ά. Ενδιαφέρον ακούγεται και το σκηνοθετικό εύρημα της ταινίας «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» του Λάκη Παπαστάθη, που αναφέρεται στην επιστροφή ενός ανθρώπου στον τόπο του ύστερα από 20 χρόνια φυγής του στο Παρίσι. « Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας είναι υποκειμενικά πλάνα του ανθρώπου που επιστρέφει » λέει ο Παπαστάθης, ο οποίος σκηνοθετεί για πρώτη φορά ταινία μυθοπλασίας μετά την επιτυχία του «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον». «Βλέπει τον κόσμο χωρίς ο ίδιος να φαίνεται και καταγράφει την επιστροφή του με μια κάμερα που κουβαλάει πάντα μαζί του. Μόνο στην τελευταία σκηνή θα δούμε το πρόσωπό του». Στην ταινία παίζουν οι Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, Μαρία Ζορμπά.

Οικογενειακές σχέσεις και μνήμες

Η Γιούλα Μπούνταλη και ο Θάνος Σαμαράς αναζητούν «Χώρα προέλευσης» στην ταινία του Σ. Τζουμέρκα

Γυρισμένη σε φυσικούς χώρους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Επανομής και της Χαλκίδας και με ένα πολυμελές καστ ηθοποιών - Αμαλία Μουτούση, Ιωάννα Τσιριγκούλη, Ερρίκος Λίτσης, Θάνος Σαμαράς, Χρήστος Πασσαλής κ.ά.- η «Χώρα προέλευσης», πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Σύλλα Τζουμέρκα, ακούγεται εξαιρετικά φιλόδοξο εγχείρημα γιατί ανατρέχει σε τρεις γενιές μιας ελληνικής οικογένειας (΄50, Μεταπολίτευση και σήμερα). Τοποθετημένη σε ένα εικαστικό περιβάλλον η «Υπογραφή», δεύτερη ταινία μυθοπλασίας του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου («Οταν ο Φερνάντο Πεσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη») καταγράφει την πορεία δύο ανθρώπων ενώ προσπαθούν να αλλάξουν τη ζωή τους, να υπερβούν επιλογές που φάνταζαν οριστικές και δεσμευτικές, να αρνηθούν ρόλους και ταυτότητες. Στην «Απνοια» του Αρη Μπαφαλούκα (πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του) ένας 23χρονος κολυμβητής καταδύεται στα σκοτεινά νερά μιας πισίνας αμέσως μετά τη νίκη του στους Πανευρωπαϊκούς Αγώνες και όσο το σώμα του αιωρείται στο νερό μνήμες από το πρόσφατο παρελθόν ξετυλίγονται στο μυαλό του...

Σκαλίζοντας τις μνήμες των παιδικών χρόνων του ο Παναγιώτης Φαφούτης, σκηνοθέτης της «Κληρονόμου», υπογράφει μια πολύ πιο προσωπική ταινία, τον «Παράδεισο», με φόντο το καρναβάλι της Πάτρας, γενέτειρας του σκηνοθέτη.

Από την Αλάσκα στον... Νικ Νόλτε
Εχουν περάσει χρόνια από τότε που ο Γιάννης Φάγκρας άρχισε να γυρίζει το «Forget me not», ένα φιλμ περιπλάνησης στη μακρινή Αλάσκα με πρωταγωνιστή τον Γιάννη Στάνκογλου. Αγνωστο αν εφέτος η ταινία θα παιχτεί, όμως τουλάχιστον είναι έτοιμη.

Τα αρχικά που πλάθουν τον τίτλο της τελευταίας ταινίας του Μενέλαου Καραμαγγιώλη «Jace» έχουν αποτελέσει μυστήριο, καθώς ουδείς μπορεί να καταλάβει τι σημαίνουν και ο ίδιος ο σκηνοθέτης αρνείται να πει. Στο φιλμ πάντως, που παρουσιάζεται ως σκοτεινή παραλλαγή του «Ολιβερ Τουίστ», το Jace είναι όνομα. Παίζουν πολλοί ηθοποιοί ανάμεσα στους οποίους οι Αργύρης Ξάφης, Μηνάς Χατζησάββας, Ακύλλας Καραζήσης και Χρήστος Λούλης.

Ως ταινία περιπλάνησης όμως πλασάρεται και ο «Θάνατος που ονειρεύτηκα» του Παναγιώτη Κράββα στην οποία μια παρέα εφήβων γίνεται άθελά της πρωταγωνίστρια σε ένα σκηνικό θανάτου.

Οι λαθρομετανάστες ναυαγοί που περισυλλέγονται από το πλήρωμα ενός εμπορικού πλοίου τροφοδοτούν με ιδέες το σενάριο της τελευταίας ταινίας του Κωνσταντίνου Γιάνναρη «Μan in the sea» με τη Θεοδώρα Τζήμου και τον Αντώνη Καρυστινό, ενώ μετανάστες δεύτερης γενιάς είναι τα κεντρικά πρόσωπα του «Κανένα» του Χρήστου Νικολέρη, που θα διανεμηθεί από τη Village.

Τέλος περιμένουμε την τελευταία ταινία του Νίκου Ζερβού («Show bitch»), του Κώστα Ζάπα («Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας»), της Ελισάβετ Χρονοπούλου («Ο Αννίβας προ των πυλών») αλλά και τη γυρισμένη στην Αρκαδία «Αrcadia lost» του Φαίδωνα Παπαμιχαήλ στην οποία πρωταγωνιστεί ο Νικ Νόλτε.

Εφημερίδα Εμπρός (Μυτιλήνη)

Τίτλος… τέλους, αφιερωμένος στο νησί

Γράφει: Χρηστίδου Βαγγελιώ
15/04/2010

Με τον τίτλο «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» θα κυκλοφορήσει τελικά η νέα ταινία του σκηνοθέτη Λάκη Παπαστάθη, πολλά γυρίσματα της οποίας είχαν πραγματοποιηθεί τον περασμένο Οκτώβριο και στη Λέσβο.

Όπως έχει αναφερθεί και στο παρελθόν, η ταινία καταπιάνεται με το νόστο, με το δέσιμο των ανθρώπων με τον τόπο τους και έχει αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία του σκηνοθέτη της, αφού ο Λάκης Παπαστάθης έζησε στη Μυτιλήνη από τα 11 έως τα 18 του χρόνια. Όπως και ο ίδιος, έτσι και ο βασικός ήρωας, ο Κώστας (Νίκος Παπαγιάννης), επιστρέφει στη Λέσβο και τη Μυτιλήνη - τη γενέτειρά του - από την οποία έχει φύγει στα 18 του, ύστερα από 30 χρόνια που ζούσε στη Γαλλία, αφού κληρονομεί το σπίτι της οικογένειάς του. Με την επιστροφή του, θα ξαναζήσει με τη μνήμη του εικόνες της παιδικής του ηλικίας και θα ξαναβιώσει την αγάπη συναντώντας ξανά την Ελένη, τον παιδικό του έρωτα (Λουκία Μιχαλοπούλου), την τρυφερότητα, την αυτοθυσία, όλα τα όμορφα, αλλά και άσχημα συναισθήματα και γεγονότα που καθόρισαν τη ζωή των γονιών του.
Όμως, τόσο ο ίδιος όσο και η Μυτιλήνη έχουν πλέον αλλάξει, οι περισσότεροι παλιοί γνωστοί έχουν φύγει και ο Κώστας θα χρειαστεί να ξανακατασκευάσει μέσα στο μυαλό και την ψυχή του, χρησιμοποιώντας τα υλικά της μνήμης, όσα από το παρελθόν θα τον κάνουν, τελικά, να συμφιλιωθεί με τη ζωή και το θάνατο.

Τα γυρίσματα στη Λέσβο
Τον περασμένο Οκτώβριο, τόσο η ίδια η πόλη της Μυτιλήνης όσο και άλλες περιοχές της Λέσβου, όπως η Σκάλα Συκαμνιάς, η Αγιάσος, ο Αφάλωνας, κ.ά., αποτέλεσαν το σκηνικό γυρισμάτων μεγάλου μέρους της ταινίας, όπου διαδραματίζονται τόσο τα παιδικά χρόνια του Κώστα, όσο και η επιστροφή του στο νησί μετά από 30 χρόνια. Μάλιστα, το «Ε» είχε παρακολουθήσει τότε μέρος των πολύωρων γυρισμάτων και συγκεκριμένα αυτών που πραγματοποιήθηκαν στη Φυκιότρυπα - που ο ίδιος ο Λάκης Παπαστάθης χαρακτηρίζει ως «πετρωμένο καράβι» -, όπου στην ταινία διαδραματίζεται η αυτοκτονία τού «Νυχτερίδα» (Χρήστος Χατζηπαναγιώτης), του πατέρα του Κώστα, που βάζει τέλος στη ζωή του όταν μαθαίνει πως έχει καρκίνο, ενώ η γυναίκα του (Μαρία Ζορμπά) έχει εγκαταλείψει τον ίδιο και το γιο του.


«Θα ήταν προδοσία να μην “ακουστεί” η Μυτιλήνη», λέει για τον τελικό τίτλο της ταινίας ο Λάκης Παπαστάθης. Επάνω, με το Μυτιληνιό ηθοποιό Χρήστο Χατζηπαναγιώτη, στα γυρίσματα της Φυκιότρυπας

Κάτι σαν υποχρέωση…
Τώρα που τα γυρίσματα της ταινίας έχουν πλέον ολοκληρωθεί, ο Λάκης Παπαστάθης είναι απόλυτα αποφασισμένος για τον τίτλο: «Ταξίδι στη Μυτιλήνη».
«Θεώρησα ότι θα ήταν προδοσία να μην είναι αυτός ο τίτλος και πως έπρεπε, αν μη τι άλλο, να “ακουστεί” και η Μυτιλήνη στον τίτλο της ταινίας», εξηγεί στο «Ε».
Όπως λέει, η ταινία, που θα διαρκεί συνολικά 108΄, βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο, αυτό της τεχνικής διαδικασίας που απομένει. Μάλιστα, ο ίδιος θα επισκεφτεί προσεχώς για άλλη μια φορά τη Μυτιλήνη, ώστε να δει το 50λεπτο making of (το βίντεο των γυρισμάτων), που στήνει ο συνεργάτης του Στέλιος Κραουνάκης και το οποίο θα αποτελεί κατά κάποιον τρόπο ένα «ντοκυμαντέρ» των σημείων της Λέσβου όπου έγιναν τα γυρίσματα.
«Όλοι οι συντελεστές που είδαν την ταινία έμειναν ενθουσιασμένοι. Πρόκειται για μια δουλειά με πολύ σπουδαίες ερμηνείες και πιστεύω ότι ο φακός έχει συλλάβει τη Μυτιλήνη και τη Λέσβο σε πολύ καλή ώρα, το φως των αρχών του φθινοπώρου, που αναδεικνύει τα τοπία της», λέει ο Λάκης Παπαστάθης.
Εκφράζει, τέλος, την επιθυμία του να προβληθεί η ταινία πρώτα στη Μυτιλήνη και μετά στην υπόλοιπη Ελλάδα, κάτι το οποίο θα προσπαθήσει να πετύχει κι ο ίδιος.